Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

MARIAN KOWALSKI- urodził się15 sierpnia lub 15 października 1821 roku w Dobrzyniu nad Wisłą, w rodzinie zubożałego szlachcica.Polski astronom, działający jednak głównie w Rosji. Ukończył gimnazjum w Płocku. W Petersburgu studiuje nauki matematyczne. Kończy ze złotym medalem.Po studiach rozpoczyna pracę w obserwatorium astronomicznym w Pułkowie. Za pośrednictwem Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego udaje się w góry Ural,gdzie prowadzi badania geodezyjne i jednocześnie ustala współrzędne geograficzne dla wielu miejsc. Jednak największe dokonania Kowalski osiąga w astronomii. Począwszy od 1854 roku był dyrektorem obserwatorium na Uniwersytecie w Kazaniu. Przez pewien czas był też rektorem wydziału fizyki i matematyki tego uniwersytetu.W obserwatorium tym zajmował się m. in.obliczaniem orbity planety Neptun, z badań nad nią sporządził pracę naukową pod tytułem „Teoria ruchu Neptuna”, za którą uzyskał stopień doktora.Jego najważniejszym dorobkiem było zbadanie ruchu własnego 3136 gwiazd z katalogu astronoma Jamesa Bradleya co ustanowiło pierwszą użyteczną metodę wydedukowania obrotu Drogi Mlecznej. Był także autorem pracy o zaćmieniach słonecznych.Dlatego też jego imieniem nazwane zostało wybudowane w Dobrzyniu kilka lat temu obserwatorium astronomiczne tzw. astrobaza. Marian Kowalski zmarł 28 maja lub 9 lipca 1884 roku w Kazaniu.


Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

ADAM ADAMANDY KOCHAŃSKI- herbu Lubicz - urodził się w Dobrzyniu nad Wisłą 5 sierpnia 1631 roku. Jezuita, wybitny polski matematyk i mechanik, filozof, fizyk, pedagog i bibliotekarz.W 1652 roku ukończył szkołę średnią w Toruniu..Wtedy też decyduje się o wstąpieniu do zakonu jezuitów w Wilnie.Tu odbył dwuletni nowicjat przy kościele św. Ignacego. W 1654 roku rozpoczął studia w Adademii Wileńskiej, gdzie studiował geometrię, matematykę i filozofię. Oprócz zainteresowań, które wypływały z toku studiów, Kochański był także konstruktorem machin i zegarów. Wykładał na Akademii Wileńskiej, znanym ośrodku matematycznym a potem był profesorem na wyższych uczelniach w Moguncji( od 1657 roku gdzie wykładał matematykę), Florencji i Pradze. Do Florencji przybywa w 1666 roku.W 1670 r. Kochańskiego wysłano do Pragi. W stolicy Czech Adam Kochański wykładał matematykę.W 1680 roku wraca na stałe do kraju i osiada w Warszawie,gdzie w latach 1681-1695 zamieszkał w domu profesorów i wykładał w kolegium jezuickim. W 1677 roku we Wrocławiu, gdzie był cenionym wykładowcą matematyki, zaobserwował kometę.W 1691 Jan III Sobieski mianował go na swojego bibliotekarza. Z królem Adam Kochański zetknął się już w 1678, kiedy to monarcha poprosił generała zakonu do którego należał matematyk o przysłanie mu nauczyciela dla swego najstarszego syna, Jakuba Ludwika. W tym też czasie Kochański przyjaźnił się i ściśle współpracował z gdańskim uczonym Janem Heweliuszem. Jako bibliotekarz , nie wykonywał typowej pracy bibliotekarskiej. Ograniczał się m. in. o troski o księgozbiór, czyli na przykład nabywanie nowości wydawniczych. Jeździł m in. do Gdańska w celu pozyskiwania do zbiorów królewskich spuścizny po zmarłym w 1686 roku Heweliuszu. Opiekował się księgozbiorem królewskim w Wilanowie i Warszawie, gdzie sporządził jego spis.Oprócz wykładów w kolegium jezuitów i obowiązków preceptora królewicza Jakuba Kochański był zaangażowany w prace nad wystrojem wnętrz rezydencji królewskiej w Wilanowie, zwłaszcza biblioteki. Jednym ze znakomitych dzieł dekoracyjnych rezydencji wilanowskiej, związanym bezpośrednio z jego osobą, jest zachowany do dziś zegar słoneczny na południowej elewacji gabinetu królewskiego, który wykonał wspólnie z astronomem Janem Heweliuszem, a który uchodzi za jeden z najwspanialszych zegarów słonecznych w Europie. Zegar ten jest dość skomplikowany: oprócz głównej tarczy ze wskazówką, którą trzyma postać Chronosa, na bocznych polach umieszczone są podziałki z godzinami babilońskimi i włoskimi. Ponadto na zegarze tym umieszczone są różne symbole przedstawiające tematykę zainteresowań jego twórców: księżyc, planety, lustro, magnes i inne.Prace Kochańskiego nad wystrojem królewskiej rezydencji w Wilanowie ujawniają jego liczne uzdolnienia, w tym także talent artystyczny, które zostały docenione przez króla Sobieskiego.Utrzymywał także szerokie kontakty z uczonymi w całej Europie, m. in. fizykiem Filipem Jakubem Sachsem oraz filozofem i matematykiem Gottfrydem Wilhelmem Leibnizem. Ogłosił szereg prac z dziedziny mechaniki, matematyki i innych dziedzin naukowych, m. in. ustalenia prawa równoległoboku, dziennego obrotu Ziemi, kwadratury koła. Z matematycznych osiągnięć Kochańskiego najbardziej znana jest przybliżona konstrukcja rektyfikacji (wyprostowania) okręgu. Wśród matematyków jest ona uznana za jedną z najprostszych i najpiękniejszych. Kochański wynalazł wahadło magnetycznego zegarka kieszonkowego(1667), zajmował się budową zegara wahadłowego do pomiaru długości geograficznej na morzu, skonstruował jako pierwszy wahadło sprężynowe. W latach 1682-1696 współpracował z lipskim czasopismem „Acta Eruditorum”w którym ogłosił kilka rozpraw z zakresu matematyki i fizyki. W 1695 roku Adam Kochański podupadający na zdrowiu wyjeżdża na kurację do Cieplic. Umiera w maju 1700 roku w Cieplicach. Uczony pozostawił po sobie wiele rękodzieł, są one jednak bardzo rozproszone. Dzieła planowane nie doczekały się pełnej realizacji, a te wykonane nie zachowały się w całości. Część rękopisów i prac naukowych, które Kochański zebrał za życia i bibliografię sam zestawił (razem 31) zadedykował Janowi III Sobieskiemu.

Ocena użytkowników: 0 / 5

Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna

NAWOJKA- po dzień dzisiejszy istnieje w miasteczku wieść pochodząca z roku 1407, o córce burmistrza Nawojce. Na tamtejsze czasy była to bardzo wyjątkowa i uważana za dziwną dziewczyna, gdyż cały swój czas poświęcała przesiadywaniu nad książkami łacińskimi. Uczona niewiasta uchodziła za wzór zdrożności i wielkie dziwadło. Aby wybić dziewczynie te bezeceństwa ojciec postanowił wydać ją, za syna najbogatszego kupca dobrzyńskiego. W dniu ślubu okazało się, że dziewczyna zniknęła, nie powracając już nigdy do Dobrzynia. Zakochana w nauce, w przebraniu pacholęcia, samotnie powędrowała do Krakowa. Tam przebierając się za mężczyznę i przyjmując pseudonim „Andrzej” została przyjęta w poczet żaków Akademii Krakowskiej. Profesorowie byli zadowoleni z nowego studenta, który robił zadziwiające postępy w nauce. Toteż często stawiano go za wzór innym. Po dwóch latach po chwalebnym zdaniu egzaminu Nawojka otrzymała szczyt swych marzeń- togę bakalarska. Szczęście Nawojki nie trwało długo, jej misterny plan udawania mężczyzny legł w gruzach, kiedy to w dzień Wielkiejnocy, została oblana wiadrem wody. Mokre szaty ujawniły niewieście kształty. Wieść o zdemaskowaniu dziewczyny przebranej za studenta rozeszła się po całym Krakowie. Wymyślano różne kary na bezwstydnicę. Ponieważ jednak przestępstwem było umiłowanie wiedzy,  które doprowadziło do złamania zakazów kościelnych i zgorszenia- poprzez założenie na siebie stroju męskiego, a nie rozpusta, kara była stosunkowo łagodna. Nawojkę skazano na dożywotnią pokutę w klasztorze. Zamkniętą w celi klasztornej tak długo umoralniano, że sama uwierzywszy w swój grzech napisała modlitewnik Nawojki, w którym napisała między innymi takie słowa: „Ja grzeszna Nawojka przepraszam swego Stwórcę, że ośmieliłam się uczyć”. Tak pierwsza studentka w Polsce z Dobrzynia omal nie straciła życia za chęć do nauki.